Ακούστε
Νε βρέστε νε νιέ κούτσουρ
κεντόν νιέ ζογκ ι μπούκουρε.
Νέ βρέστε νε νιέ ντάρδε
κεντόν νιέ ζογκ ι μπάρδε.
Νε βρέστε νε νιέ μυδιαλιέ
κεντόν αγιό μαυριδερέ.
Νέ βρέστε νε νιέ πιέσκε
κεντόν νιέ ζογκ εζέσκε.
Απόδοση στα ελληνικά:
Στ’ αμπέλι σ’ ένα κούτσουρο
τραγουδάει ένα πουλί όμορφο.
Στ’ αμπέλι σε μίαν αχλαδιά
τραγουδάει ένα πουλί άσπρο.
Στ’ αμπέλι σε μια μυγδαλιά
τραγουδάει μια μελαχρινή.
Στ’ αμπέλι σε μια ροδακινιά
τραγουδάει ένα πουλί μαύρο.
Τραγούδι ιδιαίτερα αγαπητό στα χωριά της Θήβας. Τραγουδιόταν στον τρύγο. Μας το έμαθε η Παρασκευή Μπατσούλη από το Καζνέσι. Ένας ακόμα ημιόλιος δακτυλικός συρτός («καλαματιανός») σε τετράμετρα. Το γένος χαρακτηρίζεται από ένα κεντρικό τετράχορδο με την τονική στη βάση, και με ελαττωμένη τέταρτη, γεγονός που παρεμβάλλει αυξημένο διαζευκτικό τόνο ως την πέμπτη (μακάμ ντιουγκιάχ). Ουσιαστικά το γένος θα έπρεπε να χαρακτηρίζεται χρωματικό, αλλά για δικούς της λόγους η βυζαντινή ταξινομία το τοποθετεί στις χρόες των διατονικών, και συγκεκριμένα στην εκδοχή του πλαγίου πρώτου διφώνου που ονομάζεται νάος. Οι Νεοέλληνες λαϊκοί μουσικοί αποκαλούν το δρόμο «σαμπάχ». Βέβαια το αυθεντικό σαμπάχ έχει την ίδια διαστηματική δομή, αλλά η τονική διαπλοκή και μελωδική συμπεριφορά του διαφέρει. Ωστόσο, επειδή τα μακάμ ντιουγκιάχ και σαμπάχ συγγενεύουν στενότατα, έχουμε διαμορφώσει την εισαγωγή του κομματιού επάνω στις γραμμές του αυτούσιου μακάμ σαμπάχ. Θανάσης Μωραΐτης (1998)
